Ładowanie akumulatorów – czym i jak to robić?

Zasada jest prosta, kable rozruchowe służą przede wszystkim do awaryjnego uruchomienia silnika za pomocą innego, sprawnego akumulatora. W trakcie używania kabli rozruchowych rozładowany akumulator pełni rolę pomostu, dlatego (o ile przyjmuje w tym czasie bardzo dużą ilość prądu) nie możemy nazywać tego procesu ładowaniem, a raczej „awaryjnym uruchamianiem samochodu za pomocą kabli rozruchowych”. Reanimacja rozładowanego akumulatora to efekt uboczny tego procesu, a stosowanie kabli rozruchowych jest jedynie kołem ratunkowym w sytuacji awaryjnej.

W każdym innym przypadku, gdy akumulator jest słaby i niedoładowany, ale nadal działa, należy skorzystać z pomocy ładowarki. Dlaczego? Ponieważ użycie kabli rozruchowych oznacza przyjęcie przez akumulator dużego ładunku energii w krótkim czasie, co w sytuacji awaryjnej jest konieczne, ale niekorzystnie wpływa na ogólny stan akumulatora (w skrajnych przypadkach może nawet doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń). Dlatego zawsze lepiej jest na bieżąco kontrolować stan jego naładowania, aby w razie spadku napięcia doładować urządzenie przy pomocy nowoczesnej ładowarki, np. z gamy akcesoriów Exide. 

Ładowarka do akumulatorów (dawniej zwana prostownikiem) to urządzenie, które przekształca napięcie prądu zmiennego na stałe, umożliwiając naładowanie akumulatora. Wybór odpowiedniej ładowarki jest ważny – inwestycja w dobrej jakości urządzenie oznacza bowiem korzyści wynikające z jego jakości, niezawodności i długotrwałej wydajność. Dobre ładowarki renomowanych producentów posiadają odpowiednie zabezpieczenia przed przeładowaniem, w tym ochronę przed przeciążeniem czy zwarciem. Przykładem są nowoczesne ładowarki Exide – bezpieczne i „inteligentne” urządzenia, które samodzielnie kontrolują cały proces ładowania. Akcesoria z gamy Exide posiadają także zabezpieczenie przed odwrotną polaryzacją, czyli nieprawidłowym podłączeniem klem (niewłaściwe podłączenie nie rozpocznie ładowania – urządzenie poinformuje o tym fakcie użytkownika). Ponadto ich użycie nie wymaga od użytkownika żadnych obliczeń – wystarczy podłączyć urządzenie do akumulatora, a następnie wybrać jego typ, np. AGM, i pojemność (Ah). Inteligentna ładowarka sama kontroluje zarówno temperaturę, jak i stopień naładowania akumulatora. Dzięki temu gwarantuje bezpieczne ładowanie – kontrolę nad procesem ładowania sprawuje m.in. wbudowany procesor. Dlatego, gdy tylko urządzenie wykryje, że akumulator jest już naładowany, przerwie czynność, chroniąc go przed przeładowaniem.

• monitorowanie stanu naładowania – jeśli ładowarka zakończy pracę, to nadal będzie monitorować stan naładowania akumulatora, a gdy wykryje spadek napięcia, uruchomi proces ładowania konserwacyjnego;
• zautomatyzowany proces ładowania – ładowarka samodzielnie kontroluje m.in. stopień rozładowania akumulatora, sama dobiera prąd i czas ładowania;
• zasilanie urządzeń 12 V – ładowarka Exide potrafi zasilać urządzenia 12 V, dzięki czemu może służyć do utrzymania odpowiedniego poziomu energii dla urządzeń w samochodzie (np. w przypadku wymiany akumulatora na nowy, dzięki tej funkcji, można uniknąć rozkodowania radia czy alarmu);
• zintegrowane funkcje bezpieczeństwa – wbudowany kompensator termiczny dostosowuje moc ładowania do temperatury otoczenia i chroni akumulator przed przegrzaniem; zabezpieczenie odcinające, które przerywa ładowanie z chwilą zasygnalizowania usterki przez ciągłe świecenie diody na czerwono;
• wbudowana latarka – ułatwia obsługę.

• akumulatory kwasowo-ołowiowe 12 V, w tym: AGM, EFB, żelowe lub z ciekłym elektrolitem (np. ładowarka Exide 12/5.5 do akumulatorów o pojemności do 85 Ah; ładowarka Exide 12/7 do akumulatorów o pojemności do 150 Ah; ładowarka Exide 12/15 do akumulatorów o pojemności do 300 Ah); ładowarki tego typu posiadają dodatkowy kabel do połączenia stałego;
• akumulatory litowo-jonowe przeznaczone do motocykli, skuterów i pojazdów sportowych, do których nie wolno używać ładowarek do akumulatorów kwasowo-ołowiowych; ładowarka tego typu nie posiada żadnych przycisków – wystarczy podłączyć i działa (przykład: ładowarka Exide 12/2 Li-Ion).

W tej sprawie warto posłuchać producenta ładowarki. Na przykład ładowarki Exide nie wymagają od użytkownika, aby wyciągał akumulator z pojazdu czy też odłączał go od instalacji w trakcie ładowania. Wbudowany czujnik umożliwia bowiem zastosowanie ich w niskiej i wysokiej temperaturze, a wbudowane zabezpieczenia i zautomatyzowany sposób pracy sprawiają, że działają w pełni bezpiecznie (również na wymontowanym akumulatorze). Akumulator można więc ładować zarówno w pojeździe (podpięty do instalacji elektrycznej), jak i poza nim. 

W przypadku ładowania akumulatora zamontowanego w pojeździe bardzo ważne jest, aby zwrócić uwagę na to, czy system elektryczny pojazdu wyposażony jest w czujnik IBS (element systemu zarządzania ładowaniem akumulatora w samochodach). Inteligentny czujnik akumulatora to mechatroniczny komponent, który monitoruje i mierzy jego wydajność, dostarczając wiarygodnych informacji o kluczowych parametrach akumulatora, takich jak: prąd, napięcie, a nawet temperatura. IBS nie może zatem zostać pominięty podczas procesu ładowania, a ładowarkę należy podłączyć w sposób wskazany przez producenta pojazdu (najczęściej w instrukcji).

Krok 1. Należy uruchomić ładowarkę Exide, podłączając wtyczkę prostownika do gniazda elektrycznego (zaświeci się kontrolka z przodu ładowarki).

Krok 2. Następnie trzeba podłączyć czerwony przewód ładowarki do dodatniego bieguna (+) akumulatora, a czarny przewód do bieguna ujemnego (-). Po prawidłowym podłączeniu prostownika zaświeci się żółta dioda (ta sama dioda będzie zielona podczas pracy w trybie zasilacza 13,7 V), która będzie migać przez około 3 sekundy. Natomiast jeśli zaświeci się czerwona dioda, będzie to sygnał, że przewody ładowarki zostały nieprawidłowo podłączone do akumulatora.

Krok 3. W przedostatnim kroku należy wybrać na ładowarce odpowiedni tryb: pojemność akumulatora (Ah), rodzaj akumulatora (AGM/GEL lub standardowy), które są podane na jego obudowie/etykiecie lub wybrać zasilanie 13.7 V. Wybór trybu odbywa się poprzez wielokrotne naciskanie odpowiednich przycisków na ładowarce – do momentu zaświecenia diody przy pożądanej wartości, typie akumulatora lub funkcji zasilacza 13,7 V.

Krok. 4. Gdy na ładowarce zapali się zielona kontrolka (dla wybranego trybu) to znak, że akumulator został w pełni naładowany. Ładowarka, jeśli nie zostanie odłączona, będzie podtrzymywać stan pełnego naładowania. Na koniec, przed odłączeniem zacisków od biegunów akumulatora, należy najpierw wyłączyć ładowarkę z sieci.

Pamiętajmy jednak, że nie każdy akumulator można uratować, szczególnie jeśli często był wystawiany na ekstremalne temperatury i pracował w trudnych warunkach (np. wiele odbiorników i duży pobór prądu), a przy tym nie był kontrolowany i w razie potrzeby doładowywany. Jeśli podjęliśmy próby ratunkowe zbyt późno, mogą one nie wystarczyć na długo. Dlatego, gdy już wiemy, że akumulator zapewne nie doczeka wiosny, najlepiej jest pomyśleć o nowym. W doborze najlepszego pomogą bezpłatne wyszukiwarki akumulatorów, takie jak Battery Finder.