
Gdy zabraknie świateł, czyli policjant kieruje ruchem
Nieczęsto widzimy policjanta, który kieruje ruchem – szczególnie jeśli nie mieszkamy w dużym mieście, w którym awaria sygnalizacji świetlnej w godzinach szczytu może oznaczać paraliż ruchu na skrzyżowaniu i duży korek. Dlatego czy zawsze wiemy, jak się zachować w takiej sytuacji? Oto trzy najważniejsze wskazówki i krótka „ściąga” z sygnałów.
#1 Zachowaj spokój
Niektórzy kierowcy odczuwają stres, widząc policjanta kierującego ruchem, bo obawiają się, że nie zinterpretują poprawnie jego poleceń. Ważne, aby w takiej sytuacji zachować opanowanie i bacznie obserwować zarówno policjanta kierującego ruchem, jak i manewry innych uczestników ruchu.
Policjant na drodze pojawia się zazwyczaj wtedy, gdy zachodzi konieczność rozładowania ruchu lub przejazd przez dany odcinek drogi jest utrudniony, np. z powodu kolizji lub wypadku, awarii sygnalizacji świetlnej czy wzmożonego ruchu. W tej sytuacji pamiętajmy, że sygnały dawane przez osobę kierującą ruchem zawsze są ważniejsze od sygnalizacji świetlnej, jeśli ta nadal działa, a także od innych znaków drogowych. Jak mówi art. 5, ust. 1-2 ustawy Prawo o ruchu drogowym:
- Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe.
- Polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi.
#2 Nie zawsze spotkasz policjanta!
Przywykliśmy do tego, że na drodze zazwyczaj pojawia się policjant, ale nie zawsze tak musi być. Kierować ruchem i wydawać polecenia może także osoba wymieniona w kodeksie drogowym, która przeszła odpowiednie szkolenie – uprawnione osoby to np.: strażnik miejski, funkcjonariusz straży granicznej, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, a w konkretnych sytuacjach także żołnierz (np. zabezpieczający przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej) czy pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym.
Ponadto wydawane przez kierującego ruchem polecenia są obowiązkowe dla wszystkich uczestników ruchu – zarówno dla kierowców, jak i pieszych. Niestosowanie się do nich może grozić mandatem karnym, co wynika z art. 92 §1 kodeksu wykroczeń: „Kto nie stosuje się do znaku lub sygnału drogowego albo do sygnału lub polecenia osoby uprawnionej do kierowania ruchem lub do kontroli ruchu drogowego, podlega karze grzywny albo karze nagany”.
#3 Sygnały kierującego ruchem – czy je znasz?
UWAGA, ZATRZYMAJ SIĘ! (odpowiednik: pomarańczowe światło)
Jeśli jedziesz pojazdem, a przed tobą stoi policjant zwrócony twarzą w stronę twojego auta i trzymający uniesioną rękę (wewnętrzna strona dłoni skierowana w stronę pojazdu), to jest to odpowiednik pomarańczowego światła, który oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie. Ale jeżeli policjant zatrzymuje ruch z danej strony, to może stać do pojazdu nadal bokiem – podniesiona ręka, zgięta w łokciu i skierowana wewnętrzną stroną w kierunku pojazdu oznacza zawsze wstrzymanie ruchu. To sygnał, że zaraz zmieni się ruch na skrzyżowaniu, a ty będziesz mieć czerwone światło.

STÓJ! (odpowiednik: czerwone światło)
To sytuacja, która ma miejsce wtedy, gdy policjant jest zwrócony przodem lub tyłem do kierującego pojazdem, co zawsze oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie. Sygnał ten dotyczy zarówno kierowców, jak i pieszych.

JEDŹ! (odpowiednik: zielone światło)
Jeśli kierujący ruchem jest zwrócony do ciebie prawym lub lewym bokiem, to sytuacja ta oznacza, że możesz bezpiecznie wjechać na skrzyżowanie. Ruch w tym czasie odbywa się standardowo – z prawej i z lewej strony, a taki sygnał dotyczy także pieszych (o czym należy pamiętać, skręcając w prawo).

SKRĘCAJ I JEDŹ! (zielone światło na skręcie w lewo)
Policjant musi także umożliwić kierującym wykonanie manewru skrętu w lewo. W takiej sytuacji zatrzymuje ruch z jednej strony – odbywa się to przez podniesienie jednej ręki, co jest sygnałem do zachowania szczególnej ostrożności, gdyż za chwilę nastąpi zmiana kierunku ruchu (wezwanie do zatrzymania, punkt: UWAGA, ZATRZYMAJ SIĘ!). Jeśli zatem w tym momencie dojeżdżałeś do skrzyżowania, powinieneś się zatrzymać i nie wjeżdżać na nie.

Gdy nadjeżdżasz z lewej strony, to zielonym światłem do skrętu w lewo jest dla ciebie widok: policjant zwrócony bokiem do pojazdu, jedną rękę trzyma wyprostowaną na wysokości barku (wstrzymuje w ten sposób ruch z prawej strony), a drugą porusza – najpierw wskazując na auta z lewej strony, a następnie pokazując, że kierunek do skrętu w lewo jest otwarty (pozwala na skręt).
Gdy nadjeżdżasz z prawej strony, to zielonym światłem do skrętu w lewo jest dla ciebie widok: policjant zwrócony bokiem do pojazdu, lewą rękę trzyma w górze (wstrzymuje ruch z lewej strony), a drugą porusza – najpierw wskazując na auta z prawej strony, a następnie kierując rękę do tyłu – za siebie (zezwalając na skręt w lewo).
ZAKAZ WJAZDU NA SKRZYŻOWANIE (zmiana kierunku jazdy)
Policjant podnosi obie ręce (są wyprostowane na wysokości barków), czyli jego ręce idą w bok, a następnie łączy dwa gesty – prawą rękę kieruje przed twarz, a lewą za tył głowy. W ten sposób sygnalizuje zmianę ruchu na skrzyżowaniu i otwiera nowy kierunek jazdy.
STAŃ TUTAJ lub OPUŚĆ SKRZYŻOWANIE!
Policjant może również przywołać samochód na środek skrzyżowania: ręką wskazuje na pojazdy z prawej lub lewej strony, a następnie pokazuje miejsce zatrzymania – ręka jest wtedy uniesiona pod kątem 45 stopni wobec tułowia. Czasami może się też zdarzyć, że któryś z kierowców utknie na skrzyżowaniu, wówczas kierujący ruchem ponagla go do opuszczenia skrzyżowania szybkim machnięciem ręki.
GESTY DŁONIĄ – OBSERWUJ JE BACZNIE!
Osoba kierująca ruchem wykonuje różne gesty dłońmi, np. od wyprostowanego ramienia w kierunku nadjeżdżających pojazdów do barku, które oznaczają, np.:
- wskazanie prawidłowego kierunku jazdy,
- ponaglenie kierowców do sprawnego i płynnego przejazdu,
- nakaz zatrzymania się w wyznaczonym gestem miejscu.
Takiemu „machaniu” ręką mogą towarzyszyć także krótkie sygnały dźwiękowe, ponieważ policjant na skrzyżowaniu często wspomaga się gwizdkiem, który ułatwia mu sprawniejsze kierowanie ruchem.

Jeśli jednak policjanta kierującego ruchem widzisz po raz pierwszy w życiu, przed tobą nie ma pojazdów, których manewry mogłyby „podpowiedzieć”, co dalej, a stres powoduje, że nie pamiętasz żadnych z omawianych wyżej zasad, to pamiętaj chociaż jedno – najważniejsze jest, aby zachować spokój! Lepiej zwolnić, wyłączyć muzykę i bacznie obserwować (oraz nasłuchiwać) sygnały, które daje nam kierujący ruchem. Zazwyczaj bowiem okazuje się, że wcale nie są takie trudne do prawidłowego odczytania.